Aanbegun

Nait ale volken hemmen scheppens- of indtiedverhoalen.
De Pirahxc3xa3stam ien t Amazonekontraain het ien elks geval gainent.
Grunnegers hemmen dij wel, of ze der nog ien geloven of nait.
As der bie de Pirahxc3xa3 op aandrongen wordt om te vertellen wat ter beston veur t volk van de Pirahxc3xa3 en t bos, antwoordt t volk aingoal: xe2x80x9ct het altied aal zo west.xe2x80x9d

xe2x80x98Loat wie mensken moaken noar ons beeld, dij op ons lieken,xe2x80x99 zeden ie.
En omdat ie op joen woord stoan as n boer op zien klompen, mouken ie mensken noar joen beeld en geliekenis.
Woarom binnen ie ien t begun van t Ol Bouk haalftied zulf aan proat?
En woarom hemmen ie der oareghaid aan om joezulf din mit xe2x80x98wiexe2x80x99 aan te spreken? Omreden ie monnen ien joen aineghaid tegen ain proaten?
Of binnen ie zo wies mit joe, dat ie joezulf wel ien neus speien kinnen?
Of om reden ie wollen elkenain even goud ienzolttjen dat ie ien drijen bestoan.
Gain antwoord. Der is dus apmoal gain zeggen van.
Ientied haren ie hemel en eerde nait schoapen, mor schaaiden.
Want zo is t beschreven ien t Ol Bouk, doar mainsten Biebel tegen zeggen.
Eerde waas onlaand en t duurstern laag over oervloud en joen gaist zweefde over t wotter… Ien t Ol Bouk staait dat t wotter onder hemel op nduur noar ain stee stroomde en t dreuge veur t zicht kwam.

Mie ducht ie prouten ook wel ains stil. Doar is dus niks van ien t Ol Bouk kommen:
xe2x80x98Loat wie moaken dat mensken verschaaiden toalen ontwikkeln, dat summege mensken op nduur Oergermoans proaten en dat zai t dreuge lanxc4x91a nuimen, en wotters dij zok ten noorden van heur kontraain verzoameld hebben, eerst vada en noatied wad?xe2x80x99 (xe2x86x9214) Waas t om dij gooi, joen stille proat?
t Schiere doarvan is, t is apmoal zo oetkommen, as of ie n veurloop had haren!
Ien n kontraain, dat de noam Grunnen kregen het, is dat Oergermoanse woord lanxc4x91a vrachteg eerst xe2x80x98laandexe2x80x99 worden en noatied, dou dij xe2x80x98stomme exe2x80x99 ien n groot dail van Grunnen der ofvalen waas, wer t xe2x80x98laandxe2x80x99, behaalve ien archaxc3xafsche oetdrukkens zo as te laande kommen, of te velde trekken en zuks wat hxc3xacn (xe2x86x9323).
Mor dat huf ik joe vanzulf apmoal nait oet te stukseln. Ie waiten ja alles aal.
Doarvandoan! Loat wie ons nait laanger mit biegoantjes opholden, want joen begun is nog gain doan waark. Smoandoags waren ie begund en vrijdagsnommirregs haren ie t haile brudje aal aan zied en de wereld ien n deuske. Nait ien zes, mor ien viefenhaalf dag! n Wereldrecord! En ie prouten stil tegen joezulf: xe2x80x98Ien t Ol Bouk hemmen ze der van moakt dat ik boudel ien zes doagen oet t stro zet heb , mor komaan, wie willen gain kifkederij tussen mensken. Om dij reden maag t van mie ien t Old Bouk wel zo stoan blieven. Zes doagen? Vot mor weer!xe2x80x99
Ientied zagen ie dat mensken der aal meer n rxc3xb6tzootje van mouken. Logisch dat ie bie joezulf dochten: xe2x80x98Wat n minne boudel ja! Mor dou der dink om! Wat wie schaaiden hemmen, kinnen wie zo weer ontschaaiden en wat wie schoapen hemmen net zo.
Ik zel de mensken dij ik schoapen heb, oetreuden van eerdexe2x80x99 Dat is opschreven ien Genesis 6.
xe2x80x98Doar heur ik joe,xe2x80x99 zee dove Kneels. En oetreud werden mensken, vij, t kroepend gedaaierte en vogels in lucht.
xe2x80x98Dat nuim ik xe2x80x98genocidexe2x80x99, zee dove Kneels, xe2x80x98of nog beter xe2x80x98pantocidexe2x80x99, want daaier mozzen der ook aan ja!xe2x80x99
En loader hemmen ie ook nog ains aanzet tot xe2x80x98pantocidexe2x80x99, dat opschreven is ien Samuel 1: 15: 3: xe2x80x98Ik zel vroak nemen veur wat of Amalek Israxc3xabl aandoan het. Hou hai hom onderwegens dwaars zeten het dou zai oet Egypte trokken. Goa der op of en versloag Amalek. Sloag aal dat e het mit de ban en spoar hom nait. Moak man en vraauw dood, kind en bxc3xb2rstkind, kou en schoap, kemeel en ezel.xe2x80x99
xe2x80x98Mit joen onvree haren ook wel wat aans omgoan kindxe2x80x99, zee dove Kneels, xe2x80x98wie monnen ons ook voak schikken. Ie haren ook zeggen kind: xe2x80x9cWat ducht ons? Haile mikmak nog eefkes zo aankieken? Nee, loat wie der n aander spultje van moaken. Wie zetten haile scheppen rond 35.000 joar ien t achteroet. Joa, mooi zo! En nou haile boudel eefkes vaast holden. A zo! Nou batterijen wie kop en strxc3xb6t van Neanderthoalers even wat om. Dat ze nait allain de klinkers xe2x80x98aaxe2x80x99 en xe2x80x98ooxe2x80x99 oetspreken kinnen, mor bevubbeld ook xe2x80x98xc3xb2, ie, uuxe2x80x99, en de mitklinkers xe2x80x98gxe2x80x99 en de xe2x80x98kxe2x80x99, net aans n mensk (Homo sapiens). Joa kerel! Nou haile scheppen weer ien t veuroet; ains kieken of dij ol Neanderthoalers wxc3xa9l n parredies op eerde moaken kinnen!xe2x80x9d
Wxc3xa8l zel joen bedoulens kennen as ie zulm wieshaid nait geven en joen haailege gaist noar beneden tou sturen?xe2x80x99 vroug dove Kneels. xe2x80x98En nog n vroag, nait allain aan joe, mor aan mainste goden, te laande, ter zee of ien lucht: As ie n ramp op eerde aanrichten, magen ie t din geern lieden dat minsken ien ales joen haand zain, dij alles te beste schikt, en doar minsken bedoulens van roaden magen? Is dat joen laifde of joen goddelooshaid? Kiek ains ien K. ter Laans Nieuw Groninger Woordenboek: Goddelooshaid = slechtheid.xe2x80x99
Gain antwoord. Der is dus apmoal gain zeggen van. Ien ainen wer dove Kneels goud glxc3xacn ien hakken: xe2x80x98Tot mien negentiende heb ik om die ien kniep zeten. k Waas schietend benaauwd veur die, mor op n zundag nam ik n besluut: kieken wat ter gebeurt as ik nait noar kerk goa. Dou bliksem mie nait doodsloug, begon ik op moud te lopen en van dij tied of aan wer t blad Sextant mien laaidsel en t leven n stuk lichter. En kiek ains hier, mien jong, doe kons ien Predeker 12:12 wel opschrieven loaten: xe2x80x9cEn boetendes, mien zeun, wees hierop verdocht: aan boukenschrieverij komt gain xc3xa8n en van aal dat geleer wordt n mensk doodmuid. Aal wastoe heurd hest, komt hierop deel: heb ontzag veur God en hol rekenschop mit zien geboden. Doar komt t veur n mensk op aan. Want over aal wastoe dust, zel God zien oordail geven, ook wat nait aan t licht komt, of t nou goud is of verkeerd.xe2x80x9d

Mor elk het mit zien aigen loezen genog te knippen, ducht mie.
Doe net zo goud! Verbeel die mor niks, bis nait meer as n verhoal en ientied heb k aal betern lezen.xe2x80x99 Zo dus motjede dove Kneels en hai zaag dat t goud waas.

***